Rodzice z Poznania trafiają do psychoterapeuty zazwyczaj z opóźnieniem – najczęściej wtedy, gdy szkoła albo przedszkole zgłasza problem po raz trzeci. Tymczasem pierwsze sygnały pojawiają się dużo wcześniej i rzadko wyglądają jak problem psychologiczny. Częściej jak kłopot wychowawczy, który z czasem przestaje ustępować.
W gabinecie przy ul. Zbąszyńskiej pracujemy z dziećmi od pierwszych lat życia aż po młodzież. Poniżej opisujemy, co faktycznie powinno zapalić lampkę ostrzegawczą, jak wygląda pierwsza wizyta i czego rodzic może się spodziewać – bez obietnic i bez straszenia.
Sygnały, które nie są tylko etapem
W większości przypadków trudności emocjonalne mają swoje okresy nasilenia, więc jeden gorszy miesiąc nie jest powodem do niepokoju. Lampka zapala się wtedy, gdy objaw trwa, narasta albo zaczyna ograniczać codzienne funkcjonowanie dziecka i całej rodziny.
Warto przyjrzeć się bliżej, gdy:
- dziecko wraca do zachowań, z których już wyrosło – moczenie nocne po okresie suchych nocy, ssanie kciuka, lęk przed rozstaniem
- pojawiają się powtarzające się lęki nocne, fobie, trudności z zasypianiem bez obecności rodzica
- napady złości są dłuższe i silniejsze niż u rówieśników i nie dają się wyprostować zwykłymi metodami
- dziecko wycofuje się z relacji, przestaje zapraszać kolegów, unika szkoły
- nastolatek staje się apatyczny, traci zainteresowania, a jego nastrój obniża się tygodniami, nie dniami
- pojawiają się zachowania autodestrukcyjne albo jawne rozmowy o tym, że nie warto
To nie jest lista do samodzielnego diagnozowania – to lista powodów, żeby porozmawiać z kimś, kto widzi takie sytuacje zawodowo.
Pierwsza wizyta: zaczynamy od rodziców, nie od dziecka
Najczęstszy lęk rodzica brzmi: co właściwie zrobicie mojemu dziecku? Odpowiedź jest prosta – na pierwszym spotkaniu nic. W Balansie diagnoza trudności emocjonalnych i w zachowaniu dziecka jest poprzedzona wizytą samych rodziców i rozmową o tym, co ich niepokoi. Dopiero potem następuje diagnoza oparta na czynnej obserwacji zabawy oraz funkcjonowania dziecka w bezpośredniej relacji z rodzicem.
Dlaczego w takiej kolejności? Bo dziecko rzadko potrafi opowiedzieć o swoim problemie wprost, natomiast bardzo wyraźnie pokazuje go w zabawie i w kontakcie. Z perspektywy terapeuty zabawa jest materiałem diagnostycznym, nie nagrodą za dobre zachowanie.
Rodzic dostaje więc nie tylko opinię o dziecku, ale też informację o tym, co dzieje się między nimi – co bywa najtrudniejszą i najbardziej użyteczną częścią procesu.
Z czym najczęściej pracujemy: dzieci w wieku 4-8 lat
W tym wieku ciało mówi częściej niż słowa. Do gabinetu trafiają dzieci z takimi trudnościami jak:
- moczenie nocne
- jadłowstręt dziecięcy i inne zaburzenia jedzenia
- lęki nocne i fobie dziecięce
- napady złości, z którymi rodzic sobie nie radzi
- niesamodzielność przekraczająca wiek
- skrajna nieśmiałość
- agresja wobec rówieśników lub dorosłych
Wspólny mianownik jest jeden: dziecko komunikuje coś, czego nie potrafi nazwać. Terapia polega na tym, żeby nazwać to razem z nim i z rodzicami – a nie na tym, żeby wyeliminować zachowanie, które jest tylko objawem.
Dzieci w wieku 8-12 lat i młodzież: apatia, obniżona samoocena, zachowania ryzykowne
W starszej grupie obraz się zmienia. Zamiast lęku nocnego pojawia się wycofanie, zamiast napadów złości – długotrwałe obniżenie nastroju. Pracujemy między innymi z:
- obniżoną samooceną i poczuciem, że jest się gorszym
- zaburzeniami jedzenia
- zaburzeniami adaptacyjnymi, czyli trudnością w przystosowaniu się do zmiany: przeprowadzki, rozstania rodziców, zmiany szkoły
- zaburzeniami nastroju, w tym apatią i depresją
- zachowaniami autodestrukcyjnymi
Osobno prowadzona jest diagnoza i psychoterapia młodzieży, bo nastolatek potrzebuje innego rodzaju rozmowy niż dziesięciolatek: z większym marginesem prywatności i jasnym ustaleniem, co z rozmów pozostaje między nim a terapeutą.
Najmłodsze dzieci, 0-4 lata: diagnoza więzi
Osobnym obszarem jest obserwacja i diagnoza więzi emocjonalnej małego dziecka w relacji z rodzicami. W tym wieku nie pracujemy nad dzieckiem – pracujemy nad relacją, bo ona jest środowiskiem, w którym dziecko się rozwija.
To ważne dla rodziców, którzy obawiają się, że zostaną ocenieni. Nie zostaną. Celem jest sprawdzenie, jak układa się relacja i co można w niej wzmocnić, a nie wskazanie winnego.
Psychoterapia rodzinna, czyli dlaczego nie leczymy tego jednego dziecka
Proces rozwojowy dzieci, choroba w rodzinie czy rozstanie rodziców niosą obciążenie psychologiczne dla każdego jej członka. Psychoterapia rodzinna jest skierowana do osób przeżywających trudności w relacjach rodzinnych i polega na zadbaniu o potrzeby poszczególnych osób, żeby rodzina mogła się dalej rozwijać.
W praktyce często okazuje się, że dziecko zgłoszone jako pacjent jest osobą, która najgłośniej reaguje na coś, co dzieje się w całym systemie. Praca z rodziną jest wtedy skuteczniejsza niż praca z samym dzieckiem – i tańsza w czasie.
Jak długo to trwa i czy rodzic musi być obecny
Czas trwania zależy od tego, czy mamy do czynienia z sytuacją kryzysową, czy z długotrwałym wzorcem. Psychoterapia krótkoterminowa trwa od kilku do kilkunastu spotkań i sprawdza się przy nagłych wydarzeniach oraz przy podejmowaniu ważnych decyzji. Psychoterapia długoterminowa jest pracą nad głębszym zrozumieniem siebie i zmianą funkcjonowania.
Rodzic jest w procesie obecny – w różnym zakresie zależnie od wieku dziecka – bo to on wprowadza zmiany w codzienności. Terapeuta nie wyręcza rodziców, tylko pomaga im zobaczyć, co dziecko próbuje powiedzieć.
Gabinet psychoterapii dla dzieci Poznań – jak dojechać
Balans Psychoterapia mieści się przy ul. Zbąszyńskiej 7/3, 60-359 Poznań, w rejonie Ławicy po zachodniej stronie miasta. Dojazd jest wygodny zarówno samochodem, jak i komunikacją miejską, a w okolicy nie ma problemu z parkowaniem – co przy wizytach z małym dzieckiem nie jest bez znaczenia.
Wizyty umawia się bezpośrednio z terapeutą, telefonicznie. Nie ma kolejki przez rejestrację – dzwonisz do konkretnej osoby, z którą będziesz pracować, i od razu ustalacie termin pierwszego spotkania. W sprawach ogólnych można też napisać na adres biura: biuro@balanspsychoterapia.pl.
W wyjątkowych sytuacjach, gdy spotkanie w gabinecie nie jest możliwe, dostępna jest również psychoterapia online prowadzona na bezpiecznej platformie – również dla dzieci i młodzieży.
Co zrobić, gdy nie jesteś pewien, czy to już
Najczęstszy powód, dla którego rodzice zwlekają, brzmi: może samo przejdzie. Czasem przechodzi. Jeśli jednak trudność trwa od kilku miesięcy, narasta albo zaczyna wpływać na szkołę i relacje – konsultacja jest tańsza niż czekanie.
Pierwszy krok nie jest zobowiązaniem do terapii. Jest rozmową z rodzicami o tym, co widzą, i decyzją, czy w ogóle jest nad czym pracować. Pełny zakres pracy z dziećmi i młodzieżą opisaliśmy w ofercie gabinetu, a osoby prowadzące można poznać w zakładce Zespół – dobór terapeuty do dziecka ma znaczenie i warto go nie zostawiać przypadkowi.
