Newsweek Psychologia 6/2024 | tekst: Zuzanna Jarosz
Czy zdarza Ci się mówić „wszystko dobrze”, gdy w środku czujesz zupełnie co innego? Albo działać sprawnie i efektywnie, a jednocześnie mieć wrażenie, że gdzieś po drodze zgubiłeś/-aś kontakt z tym, czego naprawdę potrzebujesz? Ta rozbieżność między tym, co pokazujemy na zewnątrz, a tym, co przeżywamy w środku, ma swoją nazwę — i swoje konsekwencje dla zdrowia psychicznego.
W artykule dla Newsweek Psychologia Zuzanna Jarosz, psychoterapeutka ericksonowska, sięga po pojęcie dysocjacji — wewnętrznego pęknięcia, które nie jest czymś niezwykłym ani wstydliwym. Przeciwnie: dotyka wielu z nas, często zupełnie niepostrzeżenie.
Może objawiać się ignorowaniem sygnałów własnego ciała — głodu, zmęczenia, bólu — bo uwaga skupiona jest wyłącznie na zadaniach i obowiązkach. Może oznaczać życie „w głowie”: poleganie na wiedzy i analizie przy jednoczesnym umniejszaniu własnym emocjom, bo gdzieś po drodze nauczyliśmy się, że uczucia to słabość. Bywa też, że dysocjacja sprawia, iż własne zasoby i mocne strony wydają się niedostępne — jakby znajdowały się po drugiej stronie urwiska, poza zasięgiem.
Do takiego oddzielenia dochodzi z różnych powodów: w trakcie dorastania, pod wpływem środowiska, przekazów rodzinnych, a niekiedy w wyniku trudnych, traumatycznych doświadczeń. Niezależnie od źródła — efekt jest podobny: życie przestaje w pełni cieszyć.
Autorka przypomina jednak, że pełna integracja nie zawsze jest możliwa — i nie o nią tu chodzi. Chodzi o ruch w jej stronę. O szukanie dobrej odległości: zbliżanie się do tych części siebie, które były zaniedbane lub wyparte, i uczenie się, jak z nimi żyć — nawet jeśli nie od razu je lubimy.
To proces, który zaczyna się od prostych, ale odważnych pytań:
Czego w moim życiu jest za dużo? A czego za mało? Za czym tęsknię? Czego mam dosyć? Co mogę zrobić, żeby poczuć różnicę?
Artykuł to zaproszenie do zatrzymania się i przyjrzenia sobie z ciekawością — bez oceniania, bez presji natychmiastowej zmiany. Napisany z ciepłem i głęboką znajomością tematu, dla każdego, kto czuje, że chciałby żyć trochę bliżej siebie.
