Newsweek Psychologia 6/2025 | tekst: Zuzanna Jarosz
Gdy bliska osoba znika z naszego życia — odchodzi na zawsze lub kończy relację — intuicyjnie czujemy, że coś się bezpowrotnie urywa. A jednak miłość potrafi trwać dalej. Pulsuje w pamięci, w tęsknocie, w wewnętrznym dialogu, który prowadzimy sami ze sobą. Dlaczego tak się dzieje? I czy to zdrowe?
W artykule dla Newsweek Psychologia Zuzanna Jarosz przygląda się miłości z perspektywy psychologicznej — nie jako jednej emocji, ale jako złożonemu procesowi, który łączy uczucia, myśli i zachowania. Sięga po teorię Roberta Sternberga, według której miłość budują trzy filary: intymność (bliskość i zaufanie), namiętność (silne pragnienie jedności) oraz zaangażowanie (świadoma decyzja o trwałości relacji). Każdy z nich rządzi się własną dynamiką — namiętność płonie intensywnie i szybko opada, zaangażowanie rośnie powoli i stabilizuje się na lata.
Ale co dzieje się z tymi filarami, gdy relacja się kończy?
Utrata bliskiej osoby wywołuje burzę emocji: tęsknotę, niepokój, gniew, poczucie winy, głęboki smutek. Autorka opisuje ten proces bez upiększeń — żałoba potrafi boleć jak rana fizyczna. Jednocześnie przypomina, że miłość po odejściu nie musi oznaczać patologii. Psychologia coraz wyraźniej uznaje zjawisko kontynuowania więzi — odczucia, że bliska osoba wciąż „żyje” w naszych myślach i sercu, choć fizycznie jej już nie ma.
Wspomnienia, rytuały, wewnętrzne rozmowy, pielęgnowanie wartości ważnych w relacji — to wszystko formy zdrowej żałoby, które pozwalają jej toczyć się dalej, ale w mniej bolesny sposób. Z czasem budujemy wewnętrzny obraz osoby, z którym po prostu żyjemy.
Miłość, która przetrwała odejście, jest jak most: łączy to, co było, z tym, co jeszcze przed nami.
Artykuł pokazuje też, jak w towarzyszeniu stracie sprawdza się psychoterapia ericksonowska — podejście, które traktuje człowieka jak kogoś pełnego zasobów, nawet w chwilach najgłębszego cierpienia. Terapia nie polega tu na „naprawianiu” ani zapominaniu, ale na przeprojektowaniu uczuć — tak, by obecność utraconej osoby mogła współistnieć z codziennym życiem i nowymi doświadczeniami.
Bo strata nie musi być tylko końcem. Może stać się początkiem nowego etapu — w którym ból łączy się z wdzięcznością, a pamięć o miłości staje się źródłem siły.
